Yr Eisteddfod, y Llywodraeth a’r “Dwsin”

28 Chw

Dyma lythyr bach a anfonodd yr hen G.A.  (dan enw arall) i GOLWG, gan fawr obeithio y byddai’n ymddangos heddiw, 28 Chwefror.  Nid oedd GOLWG am ei gyhoeddi.

            Dyma hi’n Wythnos Cytuno â Gwilym Owen eto.  Fe daw’r rheini yn eu tro. Cwbl briodol yw ei sylwadau (21 Chwefror) ar y ffordd y mae awdurdodau’r Eisteddfod Genedlaethol yn ymateb i awgrymiadau’r “Dwsin Doeth”.

            Nid cyfrifoldeb “Caredigion yr Eisteddfod” yw ymliw â Roy Noble a’i banel.  Cyfrifoldeb Cyngor yr Eisteddfod, ac yna’r Llys, yw ymateb i argymhellion y panel pan ddônt. Byddai dwy ffordd o ymateb, un ai (1) eu hystyried, neu (2) gwrthod eu hystyried.  Rhaniad damcaniaethol, efallai, gan ei bod yn anodd bellach ddychmygu (2). O ddewis (1), y tri phosibilrwydd wedyn fyddai (a) mabwysiadu rhai neu’r cyfan o’r argymhellion, (b) peidio â mabwysiadu dim, (c) “gadael y mater ar y bwrdd”, fel y dywedir.

            Cyhyd ag y pery’r drafodaeth hon, bydded i swyddogion yr Eisteddfod, ac aelodau’r Cyngor a’r Llys, a’r “Caredigion” oll (os oes y fath gorff), a phawb ohonom, gofio beth yw natur a statws yr Eisteddfod. Cymdeithas wirfoddol ydyw, yn gweithredu dan ei chyfansoddiad ei hun. Mae’n elusen gofrestredig, a than y ddeddf yn “Gwmni Cyfyngedig dan Warant”: ond nid yw hyn oll yn ei gwneud yn gorff statudol, sefydledig gan lywodraeth ac atebol i lywodraeth. Dyma’r hyn nad yw’r Gweinidog, Leighton Andrews, yn ei ddeall, neu o leiaf nad oedd yn ei ddeall yr haf diwethaf pan wnaeth y bygythiad o gosbi’r Eisteddfod yn ariannol os na byddai’n derbyn argymhellion y “Dwsin”. Mater i’r Eisteddfod yw gofyn am gymhorthdal llywodraeth Cymru neu beidio, a mater i’r Eisteddfod yw ei dderbyn neu ei wrthod, yn dibynnu ar yr amodau sydd ynghlwm wrtho.  A mater i’r Llywodraeth yw rhoi neu beidio.

            Ond yn awr, mae un peth yng ngholofn Gwilym Owen sy’n achosi anesmwythyd difrifol, sef yr adroddiad na chaiff aelodau’r Llys gyfle i leisio barn.  Does bosib!  Ac os gwir, does bosib y bydd aelodau’r Llys yn derbyn hyn!

            DAFYDD GLYN JONES
            Bangor

            Byddwn yn dychwelyd at y testun hwn. Yn y cyfamser gellir ailddarllen isod (archif Hydref) yr hen ysgrif “Y Dwsin Doeth – Tipyn o Jôc”.  Ceir hi hefyd yn Y Faner Newydd, rhifyn 62 (Gaeaf 2012).

Advertisements

2 Ymateb to “Yr Eisteddfod, y Llywodraeth a’r “Dwsin””

  1. Rhys Chwefror 28, 2013 at 12:16 pm #

    Ie, mae’n swnio’n broses reit od.

    Mae gan pob cofnod ar y blog yma ei URL (cyfeirad gwe) unigol. Dyma ddolen yn syth at <a href="https://glynadda.wordpress.com/2012/10/29/y-dwsin-doeth-tipyn-o-joc/"Y Dwsin Doeth – Tipyn o Jôc"

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: