Colofnydd Newydd

8 Med

Gweld bod GOLWG wedi cael colofnydd newydd, Leighton Andrews AC.  Yn ei ysgrif gyntaf mae’n trafod annibyniaeth i’r Alban.  Mae Mr. Andrews yn erbyn, ac mae’n ystyried – heb ddod at unrhyw gasgliadau pendant, hyd y gwelaf i – sut y gall helpu’r ymgyrch “na”. 

Iawn, pawb â’i farn ar y pwnc mawr hwn, ond gwelaf yma ddilema wirioneddol i lywodraeth Cymru a hefyd i’r Blaid Lafur.

Os erys yr Alban yn rhan o’r wladwriaeth unedol, cymerwn y bydd llongau Trident yn aros ar lannau Clud. Dyna, rhaid inni gymryd, ddymuniad Mr. Andrews.  Ond wedyn ni bydd siawns i Gymru gael Trident, sef dymuniad Carwyn Jones. “Mwy na chroeso,” fe gofir, oedd ei eiriau yr haf y llynedd.

Pwy sy’n llefaru dros Lafur yn hyn o beth?  Cymeraf mai Carwyn, gan mai ef yw’r arweinydd, ac mai dyna yn awr bolisi llywodraeth Cymru.  I ennill y wobr fawr hon i Gymru, onid oes angen yn awr ymgyrchu o blaid “ie” yn yr Alban?

§

Ond dowch inni roi eironi o’r naill du.  Tasg fawr gwleidyddiaeth y byd oddi ar 1945 fu, ac yw, rheoli arfau niwclear. Bydd rhai yn dal fod y cydbwysedd grym, neu’n wir y “cydbwysedd braw” fel y dywedir, yn fath o reolaeth, a’i fod wedi gweithio hyd yma. Mae eraill ohonom yn deall “rheoli” fel “cael gwared”, ac yn credu mai dyma’r unig wir ateb. Mae’r hen Glyn Adda oddi ar tua 1954-5, drwy aml newid meddwl ar bob mathau o bynciau eraill yng Nghymru a’r tu hwnt, wedi credu hyn yn ddiysgog.  Credodd rhai – ac efallai fod ambell un yn dal i gredu – mai gwaith y Chwith Brydeinig yw rhoi cychwyn.  Daethpwyd agosaf at y nod hwn yng nghynhadledd y Blaid Lafur, Hydref 1961; ond gofalodd Hugh Gaitskell nad aed ddim pellach, ac am hynny fe’i canoneiddiwyd ef fel Prif Arwr yr Adain Dde ym Mhrydain drwy weddill yr ugeinfed ganrif. 

Uwd o ragrith yw’r Chwith Brydeinig. Tasg y cenhedloedd Celtaidd yw hon, ac yn awr mae i’r Albanwyr y cyfle i’w chyflawni.  Dyna pam y mae annibyniaeth yr Alban yn bwnc mor anferth, ac yn bwnc nad yw pawb, o bell ffordd, yn deall eto hyd a lled ei ymhlygiadau.  Byddai “ie” yn gam aruthrol ymlaen i ddynol ryw.  Ond pob rhyddid i Leighton anghytuno os dyna’i farn.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: