Cael a chael

26 Mai

Roeddwn i wedi meddwl dweud rhywbeth arall heddiw, ond cystal ymuno â’r pynditiaid, amatur a phroffesiynol, am y tro.

Ie, cael a chael fu i’r hen G.A. bleisleisio, fel yr wyf wedi cyffesu eisoes. A chael a chael fu i Blaid Cymru ddal ei gafael. Mae blogwyr eraill heddiw wedi bod yn dadansoddi yr hyn sy’n amlwg yn argyfwng ar y Blaid, gyda’i chefnogaeth i lawr, i lawr ac i lawr bob tro er pan ddechreuodd ymladd etholiadau Ewrop, a phrin arwydd o unrhyw ad-daliad mewn unrhyw gylch etholiadol arall.

Yn gwbl ystrydebol, nodaf eto ddau reswm fel y maent yn fy nharo i.

(a) Mae’r “Broses” ar stop ar hyn o bryd, heb unrhyw awydd clir yn yr etholaeth am symud ymlaen at radd arall o ymreolaeth. Fe ddylai “Ie” yn yr Alban, os daw, wneud gwahaniaeth. Ond hyn yn oed os daw, a oes gennym y cyfryngau yng Nghymru i beri bod y Cymry’n deall beth fydd wedi digwydd?

(b) Nid yn unig fe fu’r Blaid yn ddiarweiniad, yn rhoi argraff o fod yn wan, anghyson ac annibynadwy. Bu hefyd fel petai’n mynd o’i ffordd i siomi ei chefnogwyr ei hun. Dywedaf eto, y polisi ysgolion yng Ngwynedd fu’r enghraifft amlwg o hyn; cafodd rybudd clir yn llwyddiant Llais Gwynedd, ond nid yw wedi dysgu eto. Caf deimlad, – heb unrhyw ystadegau i’w brofi – mai pleidlais dros yr hyn ddylai hi fod sydd wedi achub ei phen hi y tro yma eto. Ond am ba faint mwy y pery hyn? Beth ddaw i ben gyntaf, amynedd y Cymry Cymraeg, ynteu’r Cymry Cymraeg eu hunain?

Yna llwyddiant ysgubol UKIP. Gan y gwirion y ceir ambell wirionedd weithiau. Cododd y blaid hon i rybuddio rhag troi’r hyn yr arferem gynt ei alw “Y Farchnad Gyffredin” yn wladwriaeth neu ymerodraeth lethol fiwrocrataidd a dienaid, ac i fynegi anfodlonrwydd ar reoliadau gwallgo Brwsel. Pwyntiau dilys, ac nid oedd yr un blaid arall yn barod i’w gwneud. Ond nid dyna’r prif themâu o bell ffordd yn ei hymgyrch ddiweddar, a gafodd y fath helaethrwydd o sylw ar y cyfryngau Prydeinig. “Y Rwmaniaid” oedd y peth. “Dod yma”, “byw drws nesa”, “mynd â swyddi”, “ddim yn siarad Saesneg” &c &c. Plaid genedlaethol Seisnig-Brydeinig ydyw, fwy Torïaidd na’r Torïaid, a chanddi neges gryno, simplistig. Apeliodd, yng Nghymru fel ym mhobman (gan gynnwys yr Alban) at Brydeinwyr a Phrydeindod; ac yng Nghymru golygodd hynny apelio at “y Gymru fwy Prydeingar na’r gweddill”, sef y Gymru Saesneg, – y Cymoedd a’r Mers fel ei gilydd.

Wedyn y patrwm clir drwy Brydain, UKIP i fyny, y Democratiaid Rhyddfrydol i lawr. Mae a wnelo hyn, mi gredaf i, â natur y D.Rh. Mae gan y blaid honno, fel y Rhyddfrydwyr o’i blaen, bolisïau ddigon, a rhai polisïau da.   Ond nid yw polisi’n golygu affliw o ddim ar wyneb y ddaear i drwch ei phleidleiswyr.   Ei rôl hi yw – neu oedd – bod yn drydedd blaid, hwylus mewn rhai sefyllfaoedd; hwylus yng Ngheredigion, er enghraifft, i fewnfudwyr ac i filoedd Saeson colegau Aberystwyth a Llanbed; y blaid Brydeinig nesaf at law. Ond y tro hwn cafwyd trydedd blaid arall, dra-Phrydeinig, ac yn addo bod yn dipyn bach mwy o hwyl gyda’i neges glir, seml. Mae’n ymddangos fod y pleidleiswyr wrth eu cannoedd o filoedd wedi symud yn uniongyrchol oddi wrth y blaid fwyaf Ewropeaidd at y leiaf felly. Oherwydd, beth bynnag y polisïau, pobl dwlali, dechnegol ddi-egwyddor, yw trwch y “Lib-Dems”.

Yn ôl at gwestiwn yr Alban y down. Petai hi’n IE, byddai raid cael enw ar yr hyn fyddai ar ôl. Bu’n “Deyrnas Unedig” – UK – oherwydd bod teyrnasoedd yr Alban a Lloegr ers tair canrif yn un wladwriaeth. Wedi i hynny beidio â bod, gadewid “Teyrnas Lloegr a Gogledd Iwerddon”; a sylwer: (a) na fyddai raid cynnwys enw Cymru, gan fod Tywysogaeth Cymru yn rhan o Deyrnas Loegr; (b) nad “Teyrnas Unedig Lloegr a Gogledd Iwerddon”, gan na bu erioed “Deyrnas Gogledd Iwerddon” i’w huno â’r un arall. Ie, “KENI” (The Kingdom of England and Northern Ireland) fyddai raid iddi fod, ac fe drôi plaid Farage yn “Keniïp”. Enw bachog yntê?

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: