Negeseuon Brenhinol

26 Rha

Mi gollais sgwrs y Frenhines ddoe, ond ceir amryw grynodebau ohoni.  ‘Cymod’ oedd ei thestun, a’r thema oedd y byddai mwy o gymod yn y byd yn beth reit dda. Cymerodd enghraifft braidd yn anffodus, sef cadoediad byr ac answyddogol Ffrynt y Gorllewin ar Nadolig 1914, –  y  chwarae pêl droed, y canu carolau &c. Y foeswers, mae’n ymddangos, oedd ‘y ceir gobaith o hyd’.  Ond os bu enghraifft erioed o ddiffodd fflam gobaith ar ôl llewyrch munud awr, dyma hi.  Ni chyfeiriodd Ei Mawrhydi at y peth mwyaf anffodus ar y Nadolig hwnnw, sef i’r ddwy ochr ddychwelyd cyn nos at y gwaith y daethant yno i’w wneud, sef eu hanner yn ymladd dros ei thaid hi a’r hanner arall dros ei gefnder.   (Ac am agwedd y taid tuag at y rhyfel, gweler blog 26 Gorffennaf.)

Hefyd fe ddaeth at bwnc yr Alban. Tebyg fod eraill, fel finnau, wedi bod yn dyfalu a ddywedai hi rywbeth, ynteu dal i ganu grwndi’n dawel fach.

A dyfynnu adroddiad GOLWG 360:   ‘Mae’r Frenhines wedi dweud y bydd hi’n cymryd amser hir i bontio’r gwahaniaethau yn yr Alban ar ôl pleidlais y refferendwm.’   Nid oes angen tyrchio’n ddwfn nes dod at is-destun y datganiad hwn.  Os treulio amser hir ar y ‘pontio’, dyna gau allan refferendwm arall, na dadlau pellach o blaid ac yn erbyn annibyniaeth, na chodi’r peth o gwbl.  Beth am beidio cael Etholiad Cyffredinol y flwyddyn nesaf?  Tawel rŵan bois.  Pontio. Cymodi. Dyna ni.

A sut mae pontio?   Un ffordd fyddai i un ochr ‘roid gif yp’, chwedl y Cymro, pawb yn fodlon ar y status quo, a’i gadael hi fan yna. Dyna, yn sicr, un peth nad yw’n debyg o ddigwydd.  Ffordd arall fyddai i bawb gwrdd rywle  tua’r canol:   yr unoliaethwyr yn dod dipyn bach mwy o blaid rhyw fesur eto o ymreolaeth; yr SNP yn dod dipyn bach o blaid Trident, dipyn bach o blaid parhau â banciau bwyd a thipyn bach o blaid achub crwyn bancwyr anonest.  Ai dyna a olygid?   Os nad hynna, beth arall?

Mae rhai o’r blogiau – e.e. Wee Ginger Dug, 18 Rhagfyr – yn dal i drafod cenadwri fer y Frenhines tu allan i’r eglwys ger Balmoral y Sul cyn y refferendwm.  Yn draddodiadol fe ymddengys mai’r arfer yw i’r wasg a’r cyfryngau gadw pellter ar yr achlysuron hyn a gadael i’r Frenhines sgwrsio’n rhydd â rhai o’r addolwyr.  Ond y tro hwn roeddent yno’n haid i gofnodi’r geiriau.  ‘Meddyliwch yn ofalus’ oedd y neges, fel y cofiwn.  Neges ddi-duedd a diniwed i glustiau rhai, efallai; ond neges yn ei rhoi ei hun i’w dehongli fel:  ‘Ara deg. Gwyliwch. Pwyllwch. Peidiwch’.  Bu cryn drafod ar y cymhelliad, yr arwyddocâd a’r effaith.

Yn gyfansoddiadol, y peth cywir i’r Frenhines ei ddweud fyddai: ‘Pa un ai Ie ynteu Nage, byddaf i’n dal yn Frenhines yr Alban, a byddaf yn parhau i wasanaethu pobl yr Alban’.  Ble roedd ei chynghorwyr y bore hwnnw?

Fel rheol nid yw’r hen G.A. yn wrth-frenhinwr.  Ond yn ystod 2014 fe groesodd y Goron ryw linell, a chawsom gip ar hen wiriondeb y Stuartiaid, sy’n dal i redeg yn y llinach, mae’n rhaid.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: