Myth y Gymuned

27 Meh

CYFLWYNYDD :   Ac yn awr, rhaglen onest lle mae’r hanesydd  Hywel Williams yn gofyn a yw Cymru’n gymuned.

Canol Llundain. Côr meibion yn canu ‘Ar Hyd y Nos’.  Traed Hywel yn mynd i fyny grisiau.

HYWEL : Rw i’n mynd i brofi yn y rhaglen hon mai myth yw’r syniad fod Cymru’n gymuned glos, a myth negyddol hefyd.

Hen ffilm 60 oed.  Ysgol yn y wlad. Llais Cynan; ‘Adeiladwyd gan dlodi … Cyd-ddyheu a’i cododd hi’.

HYWEL (mewn silwét): Nonsens yw hynna, a nonsens sy wedi dal Cymru’n ôl.

Dawns werin.  HYWEL :  Myth yw’r syniad fod Cymru’n gymuned glos.  Mae’r cymunedwyr i gyd yn byw yn swbwrbia.  Llun swbwrbia. HYWEL : Syniad y bedwaredd ganrif ar bymtheg.  Hen hen lun o stryd yn y Rhondda. Llais hen wraig: ‘Yes, things ’ave changed they ’ave’. Traed Hywel yn dod i lawr grisiau.  HYWEL: Ydi Cymru’n gymuned glos?  Na, myth yw hwnna.  Hen hen ffilm o’r cadeirio.  Llais Cynan: ‘A llonydd gorffenedig yw llonydd y Lôn Goed’. HYWEL (mewn proffil;   mae’n troi ei ben yn raddol a gwneud llygaid bach): Chwedloniaeth yw hynna, ac mae wedi cadw Cymru allan o’r byd modern.  Pobl yn mynd i mewn i’r capel.   HYWEL (smalio canu’r organ): Dyw pawb ddim yn mynd i’r capel. Myth yw hwnna.  Llun tair merch mewn gwisg Gymreig.  HYWEL (yn y pulpud):  Neu ystyriwch y syniad fod y Cymry’n bobl werinol, agos-atoch chi. Dyw e ddim yn wir. Myth yw e.  Llun o Soho.  HYWEL (yn sipian gwin mewn rhyw far) : Y Cymry i gyd yn cydweithio a helpu ei gilydd? Myth yw hwn.   Y ddawns flodau, hen hen ffilm ddu a gwyn.  HYWEL (yn gorwedd ar ryw wely, a llaw o’r anwel yn rhwbio mwy o ddealltwriaeth i mewn i’w ben): Na, hen chwedl yw fod y Cymry’n bobl gynhesach na neb arall. Llun o Lan Tafwys, y Gercyn &c &c.  HYWEL (ar ryw falconi): Ych chi’n credu fod y Cymry’n gymuned glos, gyfeillgar? Myth … &c &c &c.

CYFLWYNYDD:   A bydd rhagor o ddatgeliadau gan Hywel Williams mewn tour de force deallusol arall yr wythnos nesaf, gyda chyfoeth o hen glipiau amherthnasol. Ac yn awr, Clwb Rygbi.

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: