Calan Awst, 1921

2 Aws

Heddiw fe dorrodd sgandal fawr iawn sydd yn bygwth holl ddyfodol yr Eisteddfod a siglo Cymru grefyddol i’w sail.

Deallwn fod a wnelo’r digwyddiad â phryddest a anfonwyd i gystadleuaeth y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Caernarfon.

Ar ôl darllen un gair yn y llinell gyntaf, datganodd un o’r beirniaid ei fod wedi gorfod cymryd Aspirin gyda llymaid o ddwfr, a llyncu’n galed cyn gallu darllen ymlaen.  Dan bwysau mawr gan ein gohebydd, a than ei wynt, y cytunodd y beirniad, Anthropos, i yngan y gair tramgwyddus.

Jazz-band.

“Pryddest ryfedd ydyw,” meddai Anthropos.  “Dechreua yn sŵn y jazz-band, a’r ddawns nosawl yn ninas Llundain. ‘Inferno’ ofnadwy ydyw’r olygfa.  Y mae ynddi olygfeydd mor ofnadwy yn eu llun a’u lliw fel y buasem yn dewis tynnu’r gorchudd drostynt, a’u claddu o’r golwg.”

Yr oedd y ddau feirniad arall, Gwili a Chrwys, yn rhannu’r un pryder am safonau moes yng Ngwlad y Menyg Gwynion.  “Yr hyn sydd yn ein poeni fwyaf,” medd datganiad ar eu rhan, “yw y gall fod yr ymgeisydd hwn yn  ymarfer yr hyn y mae’n ei ddisgrifio yn ei gerdd.  A oes berygl y gall fod yn chwarae jazz ?  A hynny ar y Sabboth yng Nghymru ?”

Yr ofn hwn a barodd i’r beirniaid dynnu sylw Ysgrifennydd yr Eisteddfod ynghyd â Syr Vincent Evans, golygydd y Cyfansoddiadau.  Barnodd Syr Vincent fod yr achos mor ddifrifol nes bod rhaid galw’r heddlu i mewn, ac mai’r dyn i fynd at wraidd y dirgelwch yw yr Arolygydd Penri o Heddlu Gogledd Cymru.

“Sut mae cael gafael arno ?” holodd ein gohebydd.

“O, trwy Meuryn.”

“A phwy yw Meuryn ?”

“Gŵr ifanc o Lerpwl,” meddai Syr Vincent, oddi ar ei wyliadwriaeth, “sy’n mynd i ennill y Gadair ddydd Iau. …  Wps ! Ddylwn i ddim bod wedi dweud hynna !”

Gwrthododd yr Eisteddfod gadarnhau na gwadu’r si mai gweinidog ifanc â’i wreiddiau yn hen dref Pwllheli a ysgrifennodd y bryddest dramgwyddus ac ynddi’r gair jazz-band.

Ni allwyd cadarnhau chwaith mai enw’r bryddest yw ‘Merch y Bynglo’.

Un Ymateb to “Calan Awst, 1921”

  1. cyfrodedd Awst 2, 2015 at 10:06 pm #

    Mae hyn yn ofnadwy! Beth nesaf – ein pobl ifainc ddiniwaid yn cael eu denu i ddawnsio y Charleston!

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: