Y MATER MAWR eto

27 Ebr

Ddoe bûm ymhlith y gwrandawyr yng Ngwrandawiad Cyhoeddus llywodraeth Cymru ynghylch Cynllun Datblygu Lleol ar y Cyd Gwynedd a Môn.

Wn i ddim beth a ddigwyddodd heddiw yn ail sesiwn y gwrandawiad, ond ddoe o leiaf ni chyrhaeddwyd at agwedd fwyaf dadleuol yr holl broses, sef pwysau oddi wrth gwmni niwclear Horizon i newid geiriad polisi’r ddwy sir er mwyn gyrru ymlaen â chynllun “Wylfa Newydd”.

Fe wyddoch bellach beth sydd yn y fantol, ac rwyf wedi ailadrodd y ddau eiriad mor aml fel bod rhai ohonoch, efallai, yn eu gwybod ar eich cof. Ond dyma hwy eto:

(a) O dan y Cynllun Datblygu Lleol fel y saif mae hawl i gynghorwyr wrthod cynnig “a fyddai, oherwydd ei faint, raddfa neu leoliad yn achosi niwed sylweddol i gymeriad a chydbwysedd iaith cymuned”.

(b) Yn dilyn pwysau gan Horizon, fe all y newidir hyn i ddarllen: hawl i wrthod “cynigion a fyddai yn achosi niwed sylweddol i gymeriad a chydbwysedd iaith cymuned nad ellir ei osgoi neu ei liniaru yn foddhaol trwy ddefnyddio mecanwaith priodol i sicrhau mesurau lliniaru addas neu y gwneir cyfraniad i leihau’r effeithiau hynny.”

Fel yr ydym wedi dweud sawl gwaith, mae dewis rhwng y ddau eiriad yn gosod dirfawr gyfrifoldeb ar gynghorwyr y ddwy sir. Yn sicr fe ddown yn ôl at hyn.

Ond heddiw fe sylwn yn unig ar beth y bu cryn drafod arno ddoe, sef y gair “sylweddol” yn y geiriad fel y mae. Cododd y cwestiwn, pa air sydd yn y fersiwn Saesneg gyfatebol? Y gair hwnnw, fe ymddengys, yw “significant”. Cwestiwn pellach yw: pa fersiwn a luniwyd gyntaf, a pha un felly sy’n gyfieithiad? Dan y gyntaf o’n Deddfau Iaith (1967) mae’r ddwy fersiwn yn ddilys. Ond a ydynt yn dweud yr un peth?

“Arwyddocaol”, wrth gwrs, yw “significant”. A “substantial” yw “sylweddol”. Mae gwahaniaeth.

Yr aralleiriad syml o “sylweddol” yw “mawr”. Mae’r fersiwn Gymraeg felly, hyd yn oed cyn ei doctora i blesio Horizon, yn gwrthod niwed mawr, ond yn caniatáu niwed bach, neu niwed go lew.

Ond mae’r tipyn gwahaniaeth rhwng y ddau derm yn bwrw cryn gysgod dros y gwrandawiad ei hun. Nes bydd y ddau derm yn union gyfateb, mae’n anodd iawn i’r ddau awdurdod, ac i’r arolygydd, benderfynu ai cynnwys ai gwrthod y gair.

Advertisements

5 Ymateb to “Y MATER MAWR eto”

  1. Marconatrix Ebrill 28, 2017 at 8:23 am #

    Diddorol. Effallai mae ‘na rhyw faint o ‘case law’ i ddiffinio’r geiriau ‘ma?

    • glynadda Ebrill 28, 2017 at 10:23 am #

      Gawn ni weld. Efallai na ellir cwblhau’r ymchwiliad nes bod y ddwy fersiwn yn cynnwys geiriau sy’n hollol gyfystyr. Pwy fynnodd roi’r ansoddair i mewn? Doedd mo’i angen o gwbl. Niwed yw niwed, a dyna ni.

      • Marconatrix Ebrill 29, 2017 at 11:24 am #

        Dyna fo, siwr, “niwed yw niwed”. Wrth iaith, mae’n hollol bosib i gael niwed ‘sylweddol’ heb fod yn ‘arwyddocaol’ (gweladwy?) yn y tymmor byr. Yn wir, hyd at mae’r niwed yn ‘sylweddol’ byddai pethau wedi mynd rhy hir.

  2. moelfre Ebrill 28, 2017 at 7:40 pm #

    Mewn cyfraith Plant fe ddefnyddir y term niwed arwyddocaol ar gyfer “significant harm”. Tra yn cymeryd rhan mewn apel cynllunio fy hyn rai blynyddoedd yn ol mae’n ymddangos nad oes yna ddiffiniad o niwed arwyddocaol o niwed yng nghyswllt materion cynllunio. Mae yna wrth gwrs gyfeiriad at ddatblygiadau sylweddol ac arwyddocaol sydd o ddiddordeb cenedlaethol ar gyfer datblygiadau arfaethedig fel Wylfa B. Dim wedi clywed dim tan rwan am y gwrandawiad cyhoeddus yma.

    • glynadda Ebrill 28, 2017 at 9:22 pm #

      Fe dynnwyd sylw ato mewn stori ar dudalen 3 Y CYMRO, 14 Ebrill. Bu gwrandawiad blaenorol ym Mangor ddechrau Medi diwethaf. Yn hwnnw, hyd y gwn, y dechreuwyd mwmian gyntaf y gallai’r ddau awdurdod newid geiriad eu polisi i wneud pethau’n haws i Horizon. Gwarthus o beth.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: