Disgyblaeth plaid

17 Meh

Darllen y bore ’ma (Newyddion BBC Cymru) fod pwyllgor gwaith Plaid Cymru yn gwahardd i gynghorwyr y Blaid yng Nghonwy fynd i glymblaid â’r Ceidwadwyr.
Nid wyf am ddadlau dim ynghylch yr achos arbennig hwn.  Ond ar fater o egwyddor gyffredinol, dywedaf:

Ar rai materion polisi mae’n gwbl briodol, cwbl angenrheidiol yn wir, i blaid wleidyddol roi cyfarwyddyd clir i’w haelodau etholedig ar bob gwastad o lywodraeth. Onid e, nid plaid wleidyddol yw hi.  Yn sicr bydd pethau mân a lleol na ellir magu llawer o farn wleidyddol yn eu cylch, ac y gellir yn ddiogel eu gadael i’r bobl yn y fan a’r lle.  Ond ar faterion ehangach a mwy sylfaenol, mae’n rhaid i blaid arfer disgyblaeth, a dylid gwneud hynny yng ngoleuni (a) polisi cyfredol cynhadledd y blaid, a (b) holl bwrpas a diben y blaid yn ôl ei thraddodiad a’i chyfansoddiad.

A chymryd enghreifftiau diweddar, o leiaf cyn bwysiced â’r cwestiwn presennol yn Sir Conwy, mae’r rhain:

1.   Addysg ym Mhenllyn. Adroddir heddiw fod ‘amheuon’ ynghylch ‘statws eglwysig’ y campws newydd sy’n cael ei adeiladu yn y Bala, a’r tebygrwydd cryf bellach y bydd Esgobaeth Llanelwy yn torri ei chysylltiad â’r datblygiad.  Ni ddylai’r posibilrwydd fod wedi codi erioed, ond mae’n gwbl hysbys iddo godi ddwy flynedd yn ôl mewn bargen salw rhwng Cyngor Gwynedd a’r Esgobaeth.  Câi’r cyngor rwydd hynt i gau ysgolion cynradd yn ardal Dolgellau, ar yr amod bod yr eglwys yn cael rheolaeth ar holl addysg 3-18 oed ardal y Bala.  Cynghorwyr Plaid Cymru a gytunodd â’r gwallgofrwydd hwn gan geisio’n llesg hel esgusion drosto.  Dylai’r Blaid yn ganolog fod wedi eu cyfarwyddo’n syth, peidiwch â beiddio meddwl am ailgyflwyno addysg enwadol orfodol mewn unrhyw ysgol nac unrhyw ddalgylch yn y sir nac yn unman yng Nghymru.  Amlwg nad oedd gan y cynghorwyr hyn i’w harwain unrhyw wybodaeth o hanes nac o grefydd, nac unrhyw amgyffrediad o hawliau sifil. Yr unig beth a allasai eu cadw ar y llwybr cywir fuasai rhybudd gan eu plaid, ‘gwnewch chi hyn ac fe gollwch eich tocyn’.

2.   Yr Wylfa.  Dim mwy o atomfeydd yng Nghymru, dyna bolisi Plaid Cymru drwy ei chynhadledd. Gan nad oes ganddynt, mae’n amlwg, ddigon o synnwyr i weld y peryglon drostynt eu hunain, dylasai ymgeiswyr y Blaid ar bob lefel dderbyn cyfarwyddyd clir i wrthod unrhyw ddyfodol niwclear.

3.    Iaith a Chynllunio.  Rhan o’r un peth yw hyn.  I wneud pethau’n haws i gwmni Horizon, dyma gynghorau Môn a Gwynedd, drwy eu pwyllgor ar y cyd, yn cydsynio’n iach i newid eu polisi mewn modd a fyddai’n ergyd at galon Cymry’r ddwy sir.  Dylasai Plaid Cymru yn ganolog ddweud wrth ei chynghorwyr – a gobeithio nad yw’n rhy hwyr iddi ei ddweud eto – ‘gwnewch chi hyn ar boen eich bywyd’.  Onid yw’r Blaid yn gallu gweld – ar wahân i bopeth arall – mai cam tuag at ei difodiant ei hun sydd yma ?

Dyna dair enghraifft, digon am y tro.

Tipyn o fwmian wedi’r etholiad, ‘rhaid i Leanne fynd’. O’r pellter hwn, a siarad fel pleidleisiwr achlysurol i Blaid Cymru ac un sy’n anobeithio llawer yn ei chylch, mentraf farn.  Nid oes gan y Blaid ar hyn o bryd unrhyw wleidydd arall a ddaw o fewn can milltir i Leanne, ac nid ei bai hi yw dim o’r canlyniadau gwael a gafwyd.

Yr hyn sydd eisiau i Leanne ei wneud yw RHOI EI THROED I LAWR

Advertisements

2 Ymateb to “Disgyblaeth plaid”

  1. Richard Owen Mehefin 17, 2017 at 8:17 pm #

    Llawer iawn o wir yn yr hyn a ddywedwch, Glyn Adda!

    • glynadda Mehefin 17, 2017 at 9:49 pm #

      A gellid ymhelaethu.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: