‘Cofia Bantycelyn yr un Pryd.’ Ein gohebydd yn holi Mrs Williams

7 Aws

Tipyn o sôn y dyddiau hyn nad ydym yn gwneud digon o goffadwriaeth ein Pêr Ganiedydd ar dri chanmlwyddiant ei eni.   Gan hynny aeth ein gohebydd ar bererindod i Bantycelyn gan obeithio teimlo peth o’r nefol wynt.   Dyma’i adroddiad.

§

Ar ôl cael fy nghyfeirio i ddechrau at adeilad mawr llwyd yn Aberystwyth, o’r diwedd dois o hyd i gartref yr emynydd rhwng bryniau Sir Gâr. Wrth imi nesu at y tŷ, sgrialodd y moch, y gwyddau a’r ieir gyda llawer o rochian, hisian a chlwcian, a daeth Mrs Williams at y drws, wedi clywed y mwstwr.

‘Dewch miwn, dewch miwn-w,’ ebe’r wraig groesawus, wrth ei bodd pan glywodd fy mod yn cynrychioli Blog Glyn Adda. ‘Steddwch ar y sgiw, gewn ni ddishgled mewn wincad.’  Ond aeth y wincad braidd yn hir, a daeth Mrs Williams yn ei hôl yn ymddiheurol iawn.  ‘Odi cwrw bach yn iawn i chi?’ gofynnodd. ‘Sdim llwchyn o de yn y tŷ ’ma ’eddi.  Rhaid bod fe Wil wedi werthu fe i gyd, ’chwel.’ Ac eglurodd imi fod ei phriod, wrth dramwyo drwy’r wlad yn pregethu a seiadu, hefyd yn gwerthu te.  ‘Popeth yn iawn Mrs Williams,’ meddwn i.

‘’Na shwt fachan yw Wil ni, ’chwel,’ meddai ymhellach. ‘Chi’n pallu gweud be wnaiff e nesa.’   ‘Arwydd athrylith, Mrs Williams,’ cynigiais.   ‘Athrylith ne’ rwbeth. Sa’ i’n gwbod!  Ma’ ishe gras yn ddigon amal, alla’ i  weud ’tho chi.’

Roedd Mrs Williams mor fyrlymus, nid oedd raid i mi ofyn cwestiynau o gwbl.  ‘Ie ie,’ meddai wedyn.  ‘Pwy ddwarnod nawr, allwch chi feddwl beth o’dd e’n neud?  O’dd e’n cered acha pen claw’, gwmws fel rhwy teit rôp wocer, o’dd myn yffach i, ’w i’n gweud y gwir wrthoch chi.  A rhwy olwg yn ’i liged e, fel ’se fe’n dishgwl dros rwy frynie pell. Be ti’n trial neud-w? gwaeddes i.  Hisht fenyw, mynte fe, ’w i’n trial gwitho emyn-w!   Ac adroddodd e, yn dal mewn rhwy drans, chi’n dyall:

Cul yw’r llwybyr imi gered,   Ish fy llaw mae dwfwnder mowr .

Carca, Wil bach, wedes i.  Fi’n ofon yn ’y ngalon rhag i’th drôd di lithro lawr!   Meri! gwaeddws e wedi’ny, ti’n athrylith ferch!  Ti wedi cwpla’r pennill i fi!  Ti’n un o emynwyr mawr Cymru, Meri!  O, gad dy ddwli, wedes i.  Na, ffact iti Meri; byddet ti’n trechu’r emyn trichant.

A ’na fel ma’ Wil, ’chwel. Ma’ fe’n ôl-reit, sbo, pan ych-chi’n gwbod ’i ffordd e.  Ond weda’ ichi be sy ’dag e nawr.  Ma fe’n trial gwitho emyn Sysneg, credwch ne’ bido!  Rwbeth acha rygbi yw e. Ma’ fe’n canu Bread of ’Eaven, Bread of ’Eaven wrtho’i ’unan ddydd a nos abyti’r  lle ’ma, a ma’ fe am i Jac y mab i ’elpu fe ’da’r ail bennill, barod ar gyfer rwy internasional rwbeth.  ’Sa i’n gwbod wir!’

‘A’n bil dŵr ni!’  dechreuodd y wreigdda wedyn.  ‘Peth yw, ’chwel, ma’ Wil yn gorffod ca’l cawodydd.  Caiff e gawod ’yfryd yn y bore.  A wedi’ny caiff e gawod ’yfryd y pyrnawn.  ’Sdim diwedd ar y sblashio pan ma’ fe Wil gatre.  Ma’ fe’n iwso mwy o ddŵr na Ioan Fedyddiwr-w! A’r shower jel ma’r dyn ’ma’n iwso, gwerth ffortiwn, ’w i’n gweud ’tho chi!  Ma’ fe’n cadw Iwnilifer mewn busnes-w!’

Ar hyn dyma sŵn rhyw weiddi mawr o ffrynt y tŷ, a’r moch a’r ieir a’r gwyddau’n cynhyrfu’n ofnadwy.  Rhuthrodd Mrs Williams a minnau i’r drws.  Beth oedd yno ond tyrfa fanerog o fyfyrwyr Aberystwyth, yn llafarganu’n uchel ‘Rhaid achub Panty! Rhaid achub Panty!’

‘Jiw jiw!’ meddai Mrs. Williams.

 

 

Advertisements

Un Ymateb to “‘Cofia Bantycelyn yr un Pryd.’ Ein gohebydd yn holi Mrs Williams”

  1. Alwyn Gruffydd Awst 8, 2017 at 12:58 pm #

    Mwynhau’r “emyn trichant” yn fawr!

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: