Dwy dasg ddiwylliannol

21 Chw

(1)     Darllenwn na fydd Y Cymro newydd yn barod i ymddangos ar Ŵyl Ddewi, ond bod gobaith ei weld o fewn rhai wythnosau wedyn.  Hei lwc yn wir.

Dylem fod yn wyliadwrus iawn cyn awgrymu y dylai papur newydd ddibynnu ar nawdd llywodraeth, nac yn wir ar gymhorthdal o unrhyw fath.  Dylai ymgynnal ar ei werthiant a’i hysbysebion.  Ond yng nghanol argyfwng enbydus y wasg Gymraeg heddiw, a hwnnw’n rhan o chwalfa ddiwylliannol y Cymry, efallai nad cwbl amhriodol awgrymu y gallai llywodraeth Cymru gamu i mewn â mesurau dros dro.

Gan lyncu’n galed felly, dim ond gofyn …

A fedr ein llywodraeth, o ryw gronfa neu’i gilydd, neilltuo swm bychan, dyweder pum miliwn o bunnau, i warantu cynhaliaeth Y Cymro am gyfnod arbrofol o, dyweder, dwy flynedd … neu hyd yn oed flwyddyn? Amcan hyn fyddai galluogi’r papur (a) i adeiladu cylchrediad, a (b) i’w gyflwyno’i hun yn egnïol i hysbysebwyr posibl drwy adael iddynt hysbysebu yn rhad ac am ddim dros y cyfnod arbrofol.  Ar ddiwedd y cyfnod arbrofol, gweld pa mor bosibl fyddai i’r papur sefyll ar ei draed ei hun gyda’r hysbysebwyr yn talu.  Wrth gwrs gall llywodraeth, gyda’i ffrwd o hysbysiadau cyhoeddus, bob amser fod ymhlith yr hysbysebwyr; mae hynny’n beth gwahanol i roi grant.

Os nad erys yr hysbysebwyr ar ddiwedd y cyfnod arbrofol,  ac os na fydd y cylchrediad yn cyfiawnhau hynny, dyna ni,  – diwedd yr arbrawf.

Efallai yr hoffech ddarllen eto y tair hen ysgrif hyn: Gwasg mewn Gwasgfa (2), Diwedd y Cymro …?Llecyn glas?.

(2)    Trist yw darllen am helbulon Theatr Ardudwy, a difrifol yw clywed am Goleg Harlech, y drws nesaf, yn dod i ben ei rawd.  Ardderchog o le oedd Coleg Harlech, ond gwir fod y math o gyhoedd y darparai ar ei gyfer bellach wedi peidio â bod.

A yw llywodraeth Cymru yn wir am weld datblygiad ‘Y Coleg Cymraeg Cenedlaethol’ (y ‘Coleg Ffederal’ fel y byddem yn ei alw ers talwm)?  Rywfodd neu’i gilydd fe ddylai Gweinyddiaeth Addysg a Gweinyddiaeth Diwylliant ein llywodraeth roi eu pennau ynghyd yn ddiymdroi a galluogi’r CCC i feddiannu Coleg Harlech.  Byddai’n ardderchog fel canolfan i holl aelodau’r CCC, myfyrwyr a darlithwyr, ddod ynghyd o’u gwahanol ganolfannau i dderbyn rhannau o’r addysg, cydgyfarfod a chyd-drafod. Yn wir mae dadl dros leoli gweinyddiaeth ganolog y CCC ynddo (gan gofio gofyn bob amser yn ddifrifol faint o weinyddiaeth sydd wir ei hangen).

Pe byddai unrhyw weledigaeth bymtheng mlynedd yn ôl gan fwy na thri ohonom, academwyr o Gymry,  byddid wedi sicrhau hen Goleg Diwinyddol Aberystwyth i’r pwrpas hwn. Ond dyma gyfle o’r newydd.

Ac mewn byd sy’n hoff o’r gair ‘her’, dyma ddwy her a ddylai fod wrth fodd calon gweinidogion effro.

Advertisements

3 Ymateb to “Dwy dasg ddiwylliannol”

  1. William Henry Chwefror 21, 2018 at 12:43 pm #

    Wrth feddwl am ddyfodol y wasg Gymraeg ni fydd £5m gan Lywodraeth Cymru yn ddim ond megis piso dryw yn yr eigion. Yr hyn fyddai’n dderbyniol i sawl un fyddai ennill yr Euromillions a chyfrannu’r arian hwnnw at gynnal papur Cymraeg cenedlaethol. Rhaid cael unigolion o argyhoeddiad i wynebu’r ‘her’ ariannol nid gwleidyddion llugoer o’r Bae.

    • glynadda Chwefror 21, 2018 at 12:56 pm #

      Cytuno’n hollol. Ail ddewis, ac yn isel i lawr y rhestr, fyddai unrhyw gyfraniad gan lywodraeth. Gallwn adrodd straeon truenus am dd9iffyg ymateb y ‘gwleidyddion llugoer’ pan oedd ein cwmni ni, Dalen Newydd, yn ceisio gwneud rhywbeth yn y maes hwn, 2006-7. Gwrthod ateb llythyr, sef y ffordd orau o sicrhau dim fôt.

      Ie, dowch ymlaen yr Ewro-filiynau.

  2. Jonathan Simcock Chwefror 21, 2018 at 6:52 pm #

    Cytuno cant y cant. Trist i weld Coleg Harlech yn dod i ben. Mi es i ar sawl Ysgol Haf yno.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: