Saith Cam Adam a Phum Pwynt Adda

29 Awst

‘Adam Price yn addo “saith cam at annibyniaeth”,’ meddai pennawd GOLWG 360.
Codaf y ‘cynllun 7 cam’ rhag ichi orfod edrych ôl a blaen:

1. Ethol llywodraeth Plaid Cymru yn 2021.
2. Refferendwm ar annibyniaeth yn 2030.
3. Sefydlu Comisiwn Cenedlaethol i baratoi at y refferendwm, comisiwn a fydd yn ‘rhoi llais i ddinasyddion Cymru am sut wlad fydd y Gymru annibynnol.’
4. Ailethol llywodraeth Plaid Cymru arall yn 2026.
5. Lleihau’r bwlch rhwng incwm a gwariant Cymru. ‘Erbyn 2030, bydd ein bwlch ffisgal yn gynaliadwy a byddwn wedi profi nad yw Cymru’n rhy fach i sefyll ar ei thraed ei hunan,’ meddai.
6. Tyfu economi Cymru.
7. Adeiladu cyfryngau Cymreig newydd.

Ai ‘cynllun’ yw hyn? Ynteu rhestr o bethau yr hoffai Adam eu gweld yn digwydd? E.e. amcanion 5 a 6. Onid pethau AR ÔL annibyniaeth yw’r rhain? A oes gan wlad economi os nad yw’n wladwriaeth? A fyddwn ni ‘wedi profi …’?

Does gan yr hen G.A. ddim cynllun chwaith, ond dyma restru ychydig bethau y mae’n RHAID iddynt ddigwydd cyn y gallwn WNEUD DIM BYD OHONI YNG NGHYMRU.

1. Rhaid i’r PETH MAWR ddigwydd yn yr Alban. Byddai’n dda iawn gallu meddwl na raid i Gymru ddibynnu ar yr Alban, a bu adegau pan allem feddwl hynny. Ond nid felly heddiw. Yn dilyn Datganoli fe aeth yr Albanwyr i gêr uwch, ond am ryw reswm fe aeth y Cymry i gêr is, neu hyd yn oed i’r gêr ôl. Bellach daeth yn llachar o amlwg fod yr Alban yn genedl mewn ystyr nad yw Cymru ddim.

2. Rhan o’r esboniad, a rhan bwysig hefyd, yw fod yr Alban yn llwyddo i gadw’i phobl ifainc alluocaf gartref, ac yn enwedig yn ei cholegau. Gwna hyn drwy eu gwobrwyo’n ariannol. RHAID i Gymru wneud yr un peth. Rhaid i lywodraethau Cymru, yn benodol, atal hunan-ddinistr y dosbarth proffesiynol Cymraeg-ddibynnol y mae ei blant bob mis Medi yn sgrialu dros Glawdd Offa fel rhyw genhedlaeth o Blant y Mans yn cicio yn erbyn eu magwraeth ac yn ffoi am eu bywydau rhag rhywbeth. Yr wyf wedi pregethu digon ar hyn dros y blynyddoedd, problem fwyaf Cymru heddiw ond odid. Nid apelio at gydwybod a theyrngarwch yw’r ateb: ffenomen gymdeithasegol sydd yma, ac ateb amhersonol, cyffredinol sydd iddi. Am gyfnod byr iawn oddeutu 2005 gweithredodd y llywodraeth Lafur ar yr egwyddor hon, dan bwysau oddi wrth y tair plaid arall; ond cefnwyd arni gan lywodraeth ‘Cymru’n Un’, gyda Phlaid Cymru wirion wirion yn fodlon gweld rhawio tunelli o arian yn flynyddol allan o Gymru i ganlyn ei phlant gwasgaredig. Os na thaclwn hyn waeth inni heb â siarad. Nid mater o ‘ddenu’r Cymry’n ôl’ ydyw, ond mater o’u cadw yn ddeunaw oed i lenwi’r lleoedd sydd yng ngholegau Cymru.

3. Bwriwch fod yr Alban yn ei gwneud-hi. Sut i gael i bennau’r Cymry beth fyddai wedi digwydd, ac ystyr hynny? Yma down at seithfed pwynt Adam Price. Anferth o dasg fyddai adeiladu yng Nghymru ‘gyfryngau newydd’ i gwrdd â gofynion yr oes. Golygai, ymhlith pethau eraill, sefydlu papurau dyddiol Cymraeg a Saesneg a thrwy’r rheini gael pobl i feddwl a thrafod a deall beth sy’n digwydd. Rydym wedi mynd i ryw gyflwr, nid yw’r Cymry bondigrybwyll bellach yn cadw sŵn, ac nid yw’r ‘dosbarth clebran’ Cymraeg yn fodlon clebran ond am bethau hollol ddibwys, fel y gwelsom wythnos yr Eisteddfod. Ddarllenwyr, os nad ydych yn gyfarwydd â blogiau Albanaidd y dydd, bwriwch olwg ar Craig Murray, Wings over Scotland, Wee Ginger Dug a Munguin’s New Republic a sylwch ar nifer yr ymatebion, heb sôn am ansawdd y blogiadau eu hunain. Ni allaf ond eich cyfeirio eto at fy hen flogiad ‘Gwasg mewn Gwasgfa’ (30 Mawrth 2017), lle rwy’n dweud ychydig am ymgais fach ein cwmni ni, Dalen Newydd, i symud peth tuag at y nod, ac am ddiffyg cefnogaeth rhai o’n cynrychiolwyr etholedig. Un peth y gall llywodraeth Gymreig ei wneud: sefydlu ASIANTAETH NEWYDDION genedlaethol, gyda’r nod iddi ddod yn gorff siartredig, gyda’r gwahanol gyfryngau newyddion yn tanysgrifio iddi am dâl rhesymol. Ei gwaith fyddai casglu’r FFEITHIAU, ymhell ac agos. Rhwng y cyfryngau unigol a mynegi barn wedyn.

4. Un peth y GALL llywodraeth Cymru ei wneud: ailsefydlu trefn synhwyrol a hanesyddol ystyrlon o lywodraeth leol. Gweler ‘Siroedd, gwledydd a gwlad’ (8 Mehefin). A oes gan Blaid Cymru bolisi O GWBL ar hyn?

5. Wel ie. ‘Ethol llywodraeth Plaid Cymru yn 2021′, ac ‘Ailethol llywodraeth Plaid Cymru arall yn 2026.’ Ie. Wel. Un perygl yw y daw etholiad San Steffan rhyngom a 2021. Fel yr edrych pethau ar hyn o bryd, gall hwnnw fod yn un anodd. Beth petai prifysgolion Bangor ac Aberystwyth ar agor ar y diwrnod? Ni wna affliw o wahaniaeth pwy fydd yn arwain P.C., bydd Saeson y colegau yn fotio i’r ymgeiswyr tebycaf o’i disodli yn Arfon a Cheredigion.

Peth arall, byddai gofyn i’r etholwyr lyncu’n galed iawn a meddwl am Gymru Fydd. Byddai gofyn i ni yng Ngwynedd, am y tro, edrych heibio i:

(a) Cau’r ysgolion.
(b) Cau’r llyfrgelloedd.
(c) Cau’r clybiau ieuenctid.
(ch) Caniatáu tai diangen.
(d) Gwagio’r biniau bob tair wythnos (arbed arian).
(dd) Hanner miliwn o bunnau tuag at yr Ysgol Ddrôns.
(e) Armed Forces Day.
(f) Yr helynt hollol ddialw-amdano ynghylch ysgolion y Bala.
(ff) Hyd yn oed MEDDWL am newid y polisi iaith i siwtio cwmni niwclear Horizon.

Naw o bethau a fyddai, petawn i’n ddyn cas, yn awgrymu i’m meddwl nad yw’r hen blaid a gefnogais cyhyd YN MEDRU LLYWODRAETHU O GWBL pan gaiff hi gyfle.

§

Wedi dweud hynna oll, clod arbennig i Adam Price am ei arweiniad pendant ar y mater niwclear. Rhybuddiodd na allai Cymru annibynnol, os byth y dôi hi i fod, ddim FFORDDIO mwy o atomfeydd; oherwydd wedi i oes y rheini ddod i ben byddai raid eu diogelu a’u gwarchod hyd dragwyddoldeb, ac ni byddai arian ar ôl ar gyfer DIM BYD ARALL.

Mae Leanne yn addo ‘adolygu’ polisi’r Blaid ar yr un mater. Yr unig adolygu ystyrlon fydd ategu’r polisi fel y saif, sef DIM MWY O ATOMFEYDD, a mynnu fod pob ymgeisydd – lleol, Cynulliad, San Steffan – yn cadw ato.

Go dda Yes Cymru am Brotest y Mwd. A diolch i Neil McEvoy am ei safiad ar hyn fel ar gynifer o bethau.

Advertisements

Un Ymateb to “Saith Cam Adam a Phum Pwynt Adda”

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: