Drych o dristwch ofnadwy

19 Ion

Newydd fod yn edrych ar … hyd y gallaf gofio … y rhaglen deledu dristaf a welais erioed, rhifyn o’r gyfres ‘Waliau’n Siarad’ yn dangos Coleg Harlech yn ei gyflwr dirywiedig a lled-adfeiliedig. Yn ystod yr ychydig flynyddoedd diwethaf fe ddigwyddodd yma drychineb a thrasiedi, a rhaid ei fod wedi digwydd trwy ofer esgeulustod rhywun neu rywrai. A’r cwestiwn yw PWY? A pham nad yw hynny sy gennym yn weddill o wasg a chyfryngau yn mynd ar ôl pethau fel hyn gan hoelio’r cyfrifoldeb ar sefydliadau ac unigolion a’u gorfodi i ateb? Un o arwyddion dirywiad enbyd bywyd a thrafodaeth gyhoeddus yng Nghymru yw fod hyn wedi cael digwydd, bron dan drwynau pawb.

Un o freintiau a phleserau bywyd fu cael cyfranogi o dro i dro yn ysgolion haf Coleg Harlech, a bydd eraill fel finnau ag atgofion cynnes am y gwmnïaeth, y trafodaethau a’r hwyl. Lle ardderchog ydoedd, a phrofiad dyrchafol oedd bod yno.

Ydyw, mae’r gwsmeriaeth wedi peidio â bod, sef y math o fyfyrwyr a oedd yn llenwi Coleg Harlech yn nyddiau ei nerth. Digwyddodd hyn oherwydd newid cymdeithasol, llawer ohono er gwell, gan beri nad oes y fath angen am yr ‘ail gynnig’ heddiw. Eithr onid oedd rhywun yn rhywle, neu ryw gorff neu gymdeithas, a allai weld defnydd i le mor ogoneddus mewn amgylchiadau newydd? Gwasgaru’r llyfrgell, gadael i’r adeilad fraenu, a Theatr Ardudwy gydag ef, – sgandal yn ein dyddiau, gyfochrog a chynddrwg â sgandal dinistrio Prifysgol Cymru. Methiant affwysol y Gymru ddatganoledig hon.

Gwyddom nad oes gan y cwango diffaith Addysg Uwch Cymru (HEFCW gynt) unrhyw ddiddordeb mewn dim byd Cymreig, ac eithrio lle gwêl gyfle i’w niweidio. Ond ble yn y byd mawr yr oedd Cymdeithas Ddysgedig Cymru na welodd yma gyfrifoldeb? Onid oes gan lywodraeth Cymru ei Hadran Addysg? Ac Adran Diwylliant?

Gallwn feddwl am o leiaf ddau gorff a ddylai gamu i mewn. Cyngor Gwynedd yw un ohonynt, a’r llall yw’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Dylai’r ddau hyn roi eu pennau ynghyd rhag blaen, i atal y dirywiad ac adfer y pwrpas a’r gogoniant.

Mae’r Coleg Cymraeg y dyddiau hyn yn hysbysebu am Gadeirydd newydd. Pwy bynnag a benodir, dyma dasg iddo ef neu hi, sef symud pencadlys y Coleg o Gaerfyrddin i Harlech, gan adnewyddu Coleg Harlech i fod yn ganolfan cyrsiau dyddiol a phreswyl ar gyfer aelodau’r CCC o bob man.

A thra byddir wrthi hefyd, newid enw’r CCC yn ‘Coleg William Salesbury’, sef yr hyn y bu’r ymgyrchwyr drosto yn ei ffafrio dros dair blynedd ar ddeg o ymgyrchu.

Un Ymateb to “Drych o dristwch ofnadwy”

  1. arthur festin hughes Ionawr 20, 2020 at 2:17 pm #

    Sylwadau craff ac ardderchog fy hen ffrind. Deallaf fod Silyn yno yr un pryd.
    O.N. Rwyf yn gwella yn araf deg ond yn dal i fod ar fy nghefn yma yn yr ysbyty.

    Sent from my iPad

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: