Plant Gwener

14 Medi

Bywyd ar y blaned Gwener? Oes siŵr iawn, fel y cofia pawb ohonom a ddarllenodd rifynnau cyntaf Eagle tua 1950. Yr oedd yno bobl, ac fe’u rhennid yn Ddiriaid a Dedwydd. Yn hanner gogleddol y blaned trigai’r Treens, creaduriaid sarrug, dinistriol, tebyg iawn i ddynol ryw heblaw am eu lliw gwyrdd; eu brenin oedd y Mekon, rhyw dinllach bach eiddil efo talcen mawr moel. Yn yr hanner deheuol trigain’r Therons, pobl glenia’ fyw, gwaraidd ac adeiladol, nes at yr angylion nag at y rhan fwyaf ohonom ni. Yn y diwedd fe aeth mei naps y Mekon yn ormod o lanc, a bu raid i Dan Dare a’i ffrindiau drefnu corfflu o blith y Gymanwlad Brydeinig i fynd i fyny yno a’i setlo. Pwy, wedi ei weld, a anghofia ruthr y Mowntis, y Gyrcas ac eraill o oreugwyr y blaned Ddaear yn gyrru’r cythreuliaid ar ffo? Hyd y gwyddom, ni laddwyd y Mekon, er iddo gwympo oddi ar y soser fach a oedd bob amser yn ei gario ryw lathen uwchlaw wyneb Gwener. Fel y Twrch Trwyth a’r Daleks, fe all ddod yn ei ôl.

Dyna un stori beth bynnag. Trown yn awr at Forgan Llwyd, a dyma’i ddarlun o ‘blant dan Venus’ yn ei gerdd hynod ddiddorol ‘Gwyddor Uchod’:

            Seren oer yw Venus dirion,
            Gwlyb a gloyw yn llithio’r galon,
            Yn llonyddu Mars ryfelgar
            Fel gwraig ddoeth a’i gwên yn hawddgar.

            Seren ddydd, mae’r haul i’w ffafrio,
            Ni fyn Venus fod oddi wrtho,
            Mamaeth cnawd a braster cnawdol
            Arian disglair, grisial nefol.

            Plant dan Venus, dynion digrif,
            Llawen, hawddgar ac annifrif:
            Caru cerdd, chwerthinog, anllad,
            Gwych eu llais, a da eu harogliad.

            Melyn wallt, wynebau crynion,
            Cydnerth gyrff a llygaid llawnion,
            Mwynaidd, gweddaidd, cymwynasgar,
            Ymadroddus a chymdeithgar.

            Dynion llonydd, anghyfreithus,
            A difalais, taclus, trefnus, – 
            Neu segurllyd a diofal,
            Mewn tafarnau aflan gwamal.

            Maent yn debyg i’r cŵn manaf,
            Ac i’r teirw a’r geifr ynfytaf,
            Fel cwningod neu betrisen,
            Fel aderyn to neu glomen.

            Drwy naturiaeth, gwych, godidog,
            Hylaw, hwylus, hael a heulog:
            Ond heb ddofi’r galon ofer  
            Ni chânt fyned i’r uchelder.

            Gwelent frynted yw chwant cnawdol,
            Gwenwyn melys, siwgwr diafol:
            Rhaid yw lladd y chwant yn fuan
            Neu fe ladd yr enaid truan.     

Darllenwch y gerdd gyfan yn Hen Lyfr Bach Cerddi Morgan Llwyd. Bargen aruthrol am £3.00.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s

%d bloggers like this: